روششناسی داده
کنار هر قیمت در ALTIN سه اطلاع آمده است: منبع داده، نوع آن و زمان آن. این صفحه توضیح میدهد هر کدام از این سه چگونه تعیین میشود.
انواع داده
داده بازار آزاد ترکیه که پیوسته از منبع میرسد و ظرف چند ثانیه بهروز میشود. برچسب «لحظهای — بازار آزاد ترکیه» ادعای قیمت مجاز بورس را ندارد؛ سطح فعلی خرید و فروش در بازار آزاد را نشان میدهد.
صفحه نمونه: قیمت گرم طلا
دادهای که منبع با تأخیری ثابت منتشر میکند. مقدار تأخیر کنار داده گفته میشود.
انتشارهای رسمی یا دورهای — مانند نرخهای شاخص بانک مرکزی ترکیه (TCMB، روزهای کاری، حدود ساعت ۱۵:۳۰) و نرخهای مرجع بانکهای مرکزی. داده مرجع قیمت قابل معامله نیست؛ زمان آن تاریخ و ساعت انتشار است (مثلاً «بولتن ۳ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۰»)، نه لحظهای که ما آن را دریافت کردیم.
صفحه نمونه: نرخهای بانک مرکزی ترکیه
مقداری که با فرمول از قیمتهای دیگر به دست میآوریم؛ مثلاً گرم طلای نظری = (انس ÷ ۳۱٫۱۰۳۵) × نرخ دلار به لیر، یک کیلو طلا = گرم × ۱٬۰۰۰. فرمول کنار آن نشان داده میشود. قیمت بازار نیست و هرگز برچسب «لحظهای» نمیگیرد.
صفحه نمونه: یورو به دلار آمریکا (نرخ متقاطع)
منابع و دفعات بهروزرسانی
نام منابعی که کنار قیمتها چاپ میشود و اینکه هر کدام هر چند وقت بهروز میشود. نام تجاری نمیآوریم؛ میگوییم داده از کجا و چگونه میآید.
- لحظهای — بازار آزاد ترکیه
- قیمت خرید و فروش طلا و ارز در بازار آزاد ترکیه که از یک جریان داده تجاری ظرف چند ثانیه میرسد. قیمت طلافروشی یا بانک ممکن است بسته به فروشنده کمی با آن فرق کند. تا وقتی منبع فعال است، قیمتی که کم معامله میشود تا ۱۵ دقیقه بهروز حساب میشود؛ اگر منبع متوقف شود، قیمت با برچسب «بهروز نیست» نشان داده میشود.
صفحه نمونه: قیمت گرم طلا
- نرخ نقدی صرافی (ترکیه)
- نرخهای نقدی خرید و فروش صرافیها در ترکیه. نرخ نقدی معمولاً با نرخ بازار فرق دارد؛ مبدل بسته به معاملهای که انتخاب میکنید، نرخ خرید یا فروش را به کار میبرد. در ساعات کار بازار پیوسته بهروز میشود؛ قیمت خرید و فروش جدا نشان داده میشوند.
- نرخ مرجع بانک مرکزی ترکیه
- نرخهای شاخصی که بانک مرکزی جمهوری ترکیه هر روز کاری منتشر میکند و سریهای مرجع ماهانه طلای آن. مرجع رسمی است، نه قیمت لحظهای معامله. نرخهای شاخص هر روز کاری حدود ساعت ۱۵:۳۰ اعلام میشوند؛ زمانِ نشاندادهشده زمان بولتن است. سریهای مرجع طلا بهصورت میانگین ماهانه و با چند ماه تأخیر منتشر میشوند.
صفحه نمونه: نرخهای بانک مرکزی ترکیه
- نرخ اسکناس بانک مرکزی ترکیه (مرجع)
- نرخهای خرید و فروش اسکناس (efektif) که بانک مرکزی جمهوری ترکیه در همان بولتن روزانه نرخهای حواله اعلام میکند. مرجع رسمی است، نه قیمت نقدی صرافیها، و همیشه جدا از نرخهای حواله نشان داده میشود. در همان بولتن نرخهای حواله، هر روز کاری حدود ساعت ۱۵:۳۰ اعلام میشود؛ زمانِ نشاندادهشده زمان بولتن است. فقط برای ارزهایی که بانک مرکزی ترکیه برایشان نرخ اسکناس منتشر میکند.
- نرخ مرجع بانک مرکزی اروپا
- برای ارزهایی که نرخ لحظهای ندارند: نرخهایی بر پایه نرخهای مرجع بانکهای مرکزی که روزی یک بار بهروز میشوند. منبع آن نرخهای روزهای کاری بانک مرکزی اروپاست؛ در آخر هفته نرخ تازهای منتشر نمیشود.
- مقدار محاسبهشده
- مقداری که خودمان از قیمتهای دیگر حساب میکنیم؛ مثلاً گرم طلای نظری = انس طلا × نرخ دلار ÷ ۳۱٫۱۰۳۵. قیمت بازار نیست و برای مقایسه است. فقط تا وقتی قیمتهای پایهاش بهروزند دوباره محاسبه میشود؛ اگر یکی از آنها متوقف شود، آخرین مقدار با برچسب «بهروز نیست» نشان داده میشود.
صفحه نمونه: یورو به دلار آمریکا (نرخ متقاطع)
- بازار رمزارز ترکیه
- قیمتهای لحظهای به لیر در یک بازار رمزارز در ترکیه (بیتکوین، اتریوم، تتر). ظرف چند ثانیه بهروز میشود.
- بازار رمزارز
- قیمتهای لحظهای در یک بازار رمزارز بینالمللی. ظرف چند ثانیه بهروز میشود.
- داده مرجع جهانی رمزارز
- داده بازار جهانی صدها رمزارز که با چند دقیقه تأخیر گردآوری میشود. زمان هر مقدار نشان میدهد چقدر تأخیر دارد.
- نرخ تتر — بازار رمزارز ایران
- فقط برای تومان: قیمت تتر (USDT) در بازار رمزارز ایران، ترکیبشده با نرخ تتر به لیر در ترکیه و نمایشدادهشده به تومان؛ نرخ دلار آزاد یا رسمی نیست. حدوداً هر ۳۰ ثانیه تازه میشود (جزئیات در بخش «نرخ تومان» پایین همین صفحه).
صفحه نمونه: قیمت لیر به تومان (نرخ تتر)
نرخهای متقاطع
وقتی میان دو واحد نرخ مستقیمی نیست، مبدل از پل لیر، دلار آمریکا یا تتر میگذرد. نرخ واقعیِ جهت معامله به کار میرود: واحدی که دارید با نرخ خرید فروخته و واحد مقصد با نرخ فروش خریده میشود، پس اختلاف خرید و فروش هر گام در نتیجه دیده میشود. اگر منبعی قیمت خرید و فروش جدا منتشر نکند، نرخ میانی به کار میرود و کنار نتیجه گفته میشود. زمان نتیجه، زمان قدیمیترین داده بهکاررفته است.
نرخ تومان (نرخ تتر)
قیمت لیر به تومان در ALTIN نرخ تتر است: بهترین قیمت خرید و فروش تتر (USDT) در دفتر سفارش یک بازار رمزارز ایران، ترکیبشده با نرخ تتر به لیر در بازار رمزارز ترکیه. حاصل این است که یک لیر چند تومان میارزد (و برعکس). برچسب منبع این نرخ در همه صفحهها «نرخ تتر — بازار رمزارز ایران» است.
این نرخ دلار آزاد یا رسمی نیست: نه نرخ دلار در بازار ارز ایران است و نه نرخی که بانک مرکزی ایران اعلام میکند. تتر رمزارزی (استیبلکوین) است که قیمتش نزدیک دلار آمریکا میماند، اما پول رسمی نیست و قیمتش در بازار ایران میتواند با نرخ دلار فرق داشته باشد.
نرخ حدوداً هر ۳۰ ثانیه دوباره خوانده میشود. اگر دفتر سفارشی به ریال قیمت بدهد، نرخ به تومان برگردانده میشود (هر تومان ۱۰ ریال است)؛ در صفحهها فقط تومان نمایش داده میشود.
منبع اصلی و منابع پشتیبان
- منبع اصلی دفتر سفارش تتر در یک بازار رمزارز ایران است.
- سه دفتر سفارش تتر در بازارهای رمزارز دیگر ایران منبع پشتیباناند. همیشه خوانده میشوند، نه فقط هنگام قطعی، تا اگر منبع اصلی از دسترس خارج شد، نرخ تازهای آماده باشد؛ هر کدام با همان برچسب «نرخ تتر — بازار رمزارز ایران» و با همان نرخ تتر به لیر ترکیب میشوند.
- از میان منابع زنده، تازهترین نرخ معتبر نشان داده میشود. نرخ منبع پشتیبانی که بیش از ۳٪ با منابع زنده دیگر فاصله داشته باشد کنار گذاشته میشود و نمایش داده نمیشود.
- نام بازارها را نمیآوریم؛ برچسب منبع میگوید داده از کجا و چگونه میآید.
چه وقت نرخ بهروز حساب میشود؟
- زمان نرخ تومان، زمانِ قدیمیترِ دو جزء آن است: دفتر سفارش ایران و نرخ تتر به لیر که هنگام رسیدن به ما زمانگذاری میشود.
- اگر نرخ تتر به لیر بیش از ۲ دقیقه قدمت داشته باشد، نرخ تومانی از آن ساخته نمیشود.
- نرخی که بیش از ۲ دقیقه از زمانش گذشته باشد، با همان زمان و برچسب «بهروز نیست» نشان داده میشود؛ هرگز پنهان، صفر یا ساختگی نمیشود.
قیمت لحظهای: قیمت لیر به تومان امروز
قواعد منابع
- داده فقط از منابعی میآید که به رابط برنامهنویسی (API) آنها دسترسی داریم؛ محتوای هیچ سایتی برداشته نمیشود.
- مقادیر محاسبهشده با فرمولشان نشان داده میشوند: گرم نظری = (انس ÷ ۳۱٫۱۰۳۵) × نرخ دلار به لیر. داده محاسبهشده هرگز «قیمت لحظهای بازار» نامیده نمیشود.
- هنگام قطع داده، آخرین مقدار معتبر با برچسب «بهروز نیست» روی صفحه میماند. هرگز کارت خالی، صفر یا مقدار ساختگی نشان نمیدهیم.
- در حالت نمایشی، هر مقدار با نشان برجسته داده نمایشی مشخص میشود و هرگز بهعنوان قیمت واقعی عرضه نمیشود.
- مقایسه منابع فقط مقادیر واقعی را رتبهبندی میکند؛ محتوای حمایتشده هرگز بر رتبهبندی طبیعی اثر نمیگذارد.
دادههای تاریخی
سریهای بلندمدت نمودارها داده مرجع سامانه EVDS بانک مرکزی ترکیهاند و برچسب «مرجع» دارند؛ هر سری از نخستین روز انتشار خودش آغاز میشود (برای بیشتر ارزها ۲۰۰۵، برای برخی ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۱). سریهای درون روز از جریان داده خود ما ساخته میشوند. تا وقتی سری خود یک ارز کوتاهتر از یک سال است، نوار عملکرد و بخش «نرخ امروز در تاریخچه کجاست؟» فقط از سری بانک مرکزی ترکیه همان ارز محاسبه میشوند: آخرین بولتن بانک مرکزی با تاریخچه بانک مرکزی مقایسه میشود، نرخ بازار آزاد ترکیه هرگز با داده بانک مرکزی آمیخته نمیشود و بخش این را میگوید. وقتی سری خود ارز یک سال را پوشش داد، ارقام خودبهخود به آن برمیگردند. سریهایی که ماهانه منتشر میشوند (مانند برخی سریهای مرجع طلا) در نمودارها بهصورت نقطههای آغاز ماه نشان داده میشوند.
این محتوا فقط برای اطلاع است؛ توصیه سرمایهگذاری نیست.